Yazı Detayı
22 Temmuz 2019 - Pazartesi 11:31
 
MAĞARA ALEGORİSİ !..
Tülay Sözeri
 
 

Bir mağara düşünün. Mahkûmlar, yüzleri mağaranın arka duvarına dönük zincirlenmişlerdir. Bütün ömürleri boyunca orada tutulmuşlar ve başları, duvar dışında hiçbir şey göremeyecek şekilde sabitlenmiştir. Arkalarında bir ateş yanmakta ve sırtlarıyla ateş arasında bir yol vardır. Bu yolda yürüyen insanların gölgeleri mağaranın duvarına vurur; gelip geçenlerden bazıları ellerinde hayvan modelleri taşırlar ve onların da gölgesi duvara yansır. Mağaranın içindeki mahkûmlar her zaman yalnızca gölgeleri görürler. Daha iyisini bilmedikleri için, gölgelerin gerçek şeyler olduklarına inanırlar, ama aslında gerçek insanları hiç görmezler.

Sonra bir gün mahkûmlardan birinin zincirleri çözülür ve ateşe doğru bakmasına izin verilir. İlk önce alevlerden gözleri kamaşır; ama giderek etrafındaki dünyanın farkına varır. Sonra mağaradan çıkarılıp gün ışığına getirilir; yine gözleri kamaşır. Yavaş yavaş önceki yaşamının yoksulluğunu kavramaya başlar: Bütün zenginliğiyle dünya arkasında parıldarken, o her zaman gölgeler dünyasıyla yetinmiştir. Şimdi gözleri gün ışığına alışınca, mahkûm arkadaşlarının neyi kaçırdıklarını görür ve onlara üzülür. Sonunda ışığa o kadar alışır ki doğrudan güneşe bile bakabilir.

Ardından mağaradaki yerine geri götürülür. Gözleri artık bu gölgeli var oluşa alışık değildir. Mahkûm arkadaşlarının gölgeler arasında kolayca yaptığı ayrımları o artık yapamaz. Arkadaşlarının bakış açısına göre, mağaranın dışına yaptığı yolculuk onun görme duyusunu mahvetmiştir. O gerçek dünyayı görmüştür; diğerleri yüzeysel görünüşler dünyasından memnun kalırlar ve dışarı çıkma olanakları olsaydı da mağaradan ayrılmazlardı.

Felsefenin babası, Yunanlı filozof Platon’un kurguladığı, insan yapısını ve algılarını en net şekilde anlatan “Mağara Alegorisi” kuramı aradan yüz yıllar geçse de hala geçerliliğini koruyor olması üzücü gerçeğimiz. Bir mağaranın içinde gönüllü tutsaklar olarak yaşamaktan oldukça memnun olan insanoğlunun, zekâsına, farkındalığına, yetilerine ihanetini etkileyici bir aforizmayla açıklayan Platon bizleri değişmeye davet ediyor. Yaşamı kaçırmamıza neden olan alışkanlıklarımıza sıkı sıkıya sarılmamıza, farkındalığımızı reddetmemize, aydınlık yerine karanlığı tercih etmemize isyan etmemizi bekliyor.

Yaşamımızı değerli kılan husus, kısa bir süreç içinde yaşanıyor olmasıdır. Evren yaşına göre 8 saniye olan yaşamlarımızın farkındalığımızı kullanmadan, günlük fani uğraşların, zevklerin peşine takılarak yaşamak, kendimize gereken değeri vermemek, varoluşumuza kafa yormamak en büyük zaafımız. Özgürlüğü hayal edip, tutsaklığa sığınmak, sonsuzluğu özleyip, kısıtlı yaşamlarla kendimizi soyutlamak, düşünmenin engin gücünü keşfetmek yerine, basit alışkanlıklarla hayata yerleşmek en büyük çıkmazımız.

Mağaradaki yerinden şikâyet etmememiz için elinden geleni ardına koymayan, bizi yalanlarla süslü bir hayal dünyasına hapseden, farkında olanları cezalandıran, anında yok eden bu sisteme ödediğimiz bedel düşündüğümüzden çok daha fazla. Huzurumuzu elimizden alan, yapaylığın, yalnızlığın kollarında yanıp tutuşmamıza göz yuman, yeni zaman değerlerine teslim olmadan önce çok iyi düşünmemiz, aydınlığa karanlıkla gidilmeyeceğini iyi anlamamız gerekiyor. Modern toplum anlayışıyla hayatlarımızı karartan, bizi zaaflarımızla baştan çıkartan, ruhumuzu, özgünlüğümüzü, özgürlüğümüzü yok eden değerlere hizmet ederek yaşamak zorunda değiliz. Hem de hiçbir şekilde. Zaman kısa ve yaşanacak anlar çok değerli. Yaşam sizin, karar da sizin.

Sağlıcakla kalın.

 
Etiketler: MAĞARA, ALEGORİSİ, !..,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
12 Eylül 2019
BİR AVUÇ GÖKYÜZÜ
05 Eylül 2019
EYMEN'İN KUL HAKKI
25 Ağustos 2019
ERKEK OLMANIN DAYANILMAZ HAFİFLİĞİ
05 Ağustos 2019
NERELERDESİN ?
29 Temmuz 2019
SUS RUHUM !..
16 Temmuz 2019
BEYNİMİZDEKİ AKREPLER
10 Temmuz 2019
MÜKEMMEL DUYGULAR
01 Temmuz 2019
BİR NEFES BİR HAYAT
24 Haziran 2019
DİDEROT ETKİSİ!
17 Haziran 2019
MUTSUZ İNSANLARLA YAŞAMAYI ÖĞRENMEK !..
10 Haziran 2019
DÜŞÜYORUM, O HALDE VARIM!
25 Mayıs 2019
HABİL ve KABİL KARDEŞLER
18 Mayıs 2019
GÜNAYDIN ! NASILSINIZ ?
11 Mayıs 2019
GUERNİCA TABLOSU
04 Mayıs 2019
UMUDA YOLCULUK !..
25 Nisan 2019
SAKLAMBAÇ OYNAMAK...
18 Nisan 2019
DORİAN GRAY'İN PORTRESİ
22 Mayıs 2018
HARESE
28 Mart 2018
ÇÖL ÇOCUKLARI !
20 Mart 2018
UBUNTU FELSEFESİ
13 Mart 2018
İNSANLIĞA VEDA !
06 Mart 2018
KELEBEK TAKİBİ ..
21 Kasım 2017
YÜZLEŞMEK !..
14 Kasım 2017
İNSANIN KARANLIK YÜZÜ
07 Kasım 2017
ESTONYA FERİBOTU SENDROMU
31 Ekim 2017
ADALETİN BU MU DÜNYA?
25 Ekim 2017
UNUTULMUŞ GENÇLİK !..
18 Ekim 2017
KUYRUKLU YILDIZ TANRILARI
12 Ekim 2017
ÖNYARGISIZ YAŞAMAK !..
13 Haziran 2017
FARKEDİLMEK !..
01 Haziran 2017
BİR DÜŞ GÖRDÜM
25 Mayıs 2017
DÖNÜŞÜM
04 Mayıs 2017
KUĞU OLMAK ..
24 Nisan 2017
GEMİSİNİ KURTARAMAYAN KAPTAN!
12 Nisan 2017
BİR FİL HİKAYESİ !
30 Mart 2017
DUYGULARIN ENERJİSİ
20 Mart 2017
İLETİŞİM BECERİSİ ..
15 Mart 2017
ÖLMEYE YATMAK !..
13 Mart 2017
MUTLU HALKLAR
09 Mart 2017
PANDORANIN KUTUSU
23 Şubat 2017
SİSAL BİTKİSİ
20 Şubat 2017
GUGUK KUŞU
16 Şubat 2017
HUZURLU OLMAK
02 Şubat 2017
TAMAMLANMAK !
31 Ocak 2017
SAKLI KENTLER !..
23 Ocak 2017
MUCİZELERLE TANIŞMAK
20 Ocak 2017
BEDENİM ve BEN !
16 Ocak 2017
GİTMEK !..
09 Ocak 2017
PORTAKAL KABUKLARI
03 Ocak 2017
MUTLU YILLAR !
30 Aralık 2016
KÜÇÜK BİR ARI
26 Aralık 2016
AVCINIZ KİM?
22 Aralık 2016
MİSAFİR ODALARI
19 Aralık 2016
FOTOĞRAFI OLMAYAN ÇOCUKLAR
14 Aralık 2016
MEKTUBUNUZ VAR !..
12 Aralık 2016
ATLANTİS ŞEHRİ !
07 Aralık 2016
AMİPLERİN DANSI !..
05 Aralık 2016
HIZLI YAŞAMLAR
Haber Yazılımı