Yazı Detayı
14 Haziran 2020 - Pazar 15:23
 
YABANCI EŞTEN BOŞANMA ve ÇOCUK VELAYETİ
Muhammed Emin Tıktepe
memintiktepe@gmail.com
 
 

Merhaba değerli okurlar, geçen hafta sizlere 4D kamu işçileri statüsünden ve bu statüde çalışan ASDEP hakkında bilgiler vermeye çalıştım. Bu hafta ise Yabancı Uyruklu Eşten Boşanma ve Müşterek Çocuğun Velayetinin Alınması hakkında bilgiler vermeye çalışacağım.

Bu konuyu iki grupta el alacağım :

  1. Yurtdışında ya da Türkiye’de herhangi bir boşanma davası açılmamışsa:

Burada önemli olan husus şudur: Türkiye’de yaşayan biri örneğin Amerika’da yaşayan eşinden boşanmak istiyorsa bu çok uzun süren bir dava sürecini göz ardı etmemek anlamına gelmektedir. Bu davada da ortalama 3-5 yıl arası bir zaman diliminde çözülecektir.

Ancak; eğer yurtdışındaki eş Türkiye’den bir avukat tutarak davayı kabul ettiğine ilişkin bir beyanda bulunursa dava hızlı bir şekilde sonlanabilir.

  1. Yurtdışında boşanma gerçekleşmiş fakat Türkiye’de boşanma gerçekleşmemişse:

Öncelikle bu boşanma biçimi iki Türk eşin boşanma biçiminden farklı olarak düzenlenmektedir.  Yani Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları evliliğini normal yasalar gereği işlerken, yabancı uyruklu eşten boşanma durumunda boşanma işlemlerinin biraz daha farklı olacağını bilmenizi isterim. Yabancı uyruklu eşe sahip olan bireylerin davaları Türkiye’de direkt olarak geçerli sayılamayabilir. Yurtdışında boşanma işlemleri gerçekleşen ve kesinleşen eşler Türkiye’de de yasalar gereği “Tanıma-Tenfiz Davası” açmalıdırlar.

Nedir bu Tanıma-Tenfiz Davası kısaca inceleyelim:

 

Tanıma - Tenfiz Davası :

Tanıma tenfiz davası, yurtdışında yaşayan Türk Vatandaşlarının önemli sorunlarından biridir. Tanıma tenfiz davası Türk Vatandaşlarının yaşadıkları ülkede boşandıktan sonra dahi Türkiye’de evli olarak görünen kişilerin bu kesinleşen boşanmayı Türkiye’de gerçekleştirmek için açtıkları tespit davasıdır. Yani Yurtdışında bir Türk yahut bir yabancı ile evli olan Türk vatandaşının, o ülkenin yetkili mahkemesinde boşandıktan sonra bu boşanma kararını Türk Mahkemelerinde onaylatmak zorundadır. İşte bu onaylatma işlemine ‘’Tanıma davası’’ adı verilir. Bununla birlikte ise yabancı mahkemede boşanılırken, mahkeme boşanmanın yanında ayrıca velayete, nafakaya, tazminata ilişkin karar da vermişse bu takdirde açılacak dava ise ‘’tanıma davası’’ değil, ‘’tenfiz davası’’ olacaktır.

Yabancı uyruklu eşten boşanmak isteyen kişilerin açabilecekleri iki farklı dava türü bulunur. Bu davalar, anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma davalarıdır.

 

Anlaşmalı Boşanma:

Anlaşmalı boşanma 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ("TMK") "Evlilik Birliğinin Sarsılması" başlıklı 166.maddesi tarafından düzenlenmektedir. ... Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz."

Anlaşmalı boşanma davalarında her iki taraf da boşanmak istemekte, tüm konularda fikir birliği içerisinde olma ve kanunun belirlediği anlaşmalı boşanma şartlarını yerine getirmektedir.

 

Çekişmeli Boşanma:

Diğer boşanma türü olan çekişmeli boşanma davasında ise, taraflardan birisi boşanmak istemeyeceği gibi, boşanmanın maddi veya manevi herhangi bir sonucunda taraflar uzlaşamamış da olabilir.

 

Boşanma Süreci:

Yabancı uyruklu eşten boşanma sürecinde davanın Türkiye’de açılacak olması bir avantajdır.

Türkiye’de açılacak boşanma davası ile bireyler ayrıca bir tanıma tenfiz davasına gerek duymadan boşanma işlemlerini sonlandırabilmektedir.

Ancak yabancı uyruklu eşten boşanma aşamasında davanın yurt dışı mahkemelerinde görülmesi ya da yurtdışında davanın açılacak olması, bu davanın bitiminden sonra Türkiye’de ikinci bir dava açılmasına neden olacaktır. Yurtdışındaki mahkeme kararları Türkiye’de geçerli değildir ve bu yüzden yukarıda açıkladığım tanıma ve tenfiz davalarının açılması olası olacaktır. Çünkü yabancı mahkemede yabancı uyruklu eşinden boşanacak olan kişi Türkiye’de bu davayı açmadığı zaman, eski eşi hala yasal eşi olarak kabul edilecek ve mirastan yabancı uyruklu boşandığı eşi de pay alabilecektir.

Yabancı ülkelerde boşanmadansa Türkiye’de açılacak bir boşanma davası ileride Türkiye’de yaşamak istemeyen Türk vatandaşı açısından sağlıklı bir karar olmayacaktır. Her ne kadar yurtdışında boşandılar ise de Türkiye’de boşanılan eş yasal mirasa hak kazanabilecektir.

 

Boşandıktan Sonra Çocuğun Velayeti Nasıl Alınır?

Yabancı uyruklu eşten boşanma davası veya normal Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı eşleri boşanma davalarında veya sonrasında eğer çocuk sahibi iseler çocuğun velayetini alma yarışına gireceklerdir. Ancak burada işleyiş tabii ki yetkili hâkimin kararı ile sonuçlanacaktır.

Hâkimler: Velayeti anne veya babaya verebileceği gibi düşük olasılık da olsa 3. bir kişiye de verebilirler. Boşandıktan sonra çocuğun velayeti nasıl alınır? Sorusunu şu şekilde açıklayabilirim;

Hâkim, ebeveynin çocuğa nasıl bir gelecek sağlayacağını inceler ve çocuğun geleceğe dair çıkarları doğrultusunda velayetin kime verileceğine karar verir. Yani anne ve babanın sosyal yaşantısı, annenin ve babanın ahlaki tutumları, haysiyetli yaşamaları, maddi durumlarının iyi olması, ruh halleri vb. sıralayacağım birçok neden hâkimin karar yönünü çizecektir.

Bu durumda velayeti alabilmek için ise ebeveynlerin yapması gerekenler yukarıda saydığım nedenler ve birçok sair nedenleri göz ününde bulundurarak çocuğa daha iyi bir gelecek sağlayabileceğine dair savunma yapmak için iyi bir velayet davası  hazırlamaktır. Tabii ki bu savunmayı hazırlarken avukat tarafından hukuki destek almak hak kaybının önüne geçmek ve davanın salahiyeti açısından çok önemlidir.

Velayete hak kazanan annenin durumunu iyi araştıramayan baba ya da tam tersi anne araştırmadığı psikolojik ve birçok sıralanacak nedenlere sahip olan ebeveynlere çocuğunu teslim edecektir. Bunun sonucunda ise çocuk açısından olumsuz sonuçlara yol açacak durumları gözden kaçıran ve müşterek çocuğun psikolojisini kötü etkilemesi açısından bu durum vahim sonuçlar doğuracaktır.

 

Sonuç olarak tüm boşanma davaları söz konusu olduğunda olası hak kayıplarının önlenmesi, boşanma davalarındaki ve istenilen durumların her iki tarafında lehleri açısından olumlu sonuç doğurması açısından iyice araştırılmalı ve bu konuda hukuki bir yardım alınmalıdır.

Bu konuda yahut önceki yazılarım ile ilgili daha detaylı bilgi almak isteyen değerli okuyucularımız dilerlerse bırakacağım hesaplardan benimle iletişime geçebilirler. Keyifli, sağlıklı ve huzur dolu günler dilerim.

Mail: memintiktepe@gmail.com

 

İnstagram: sehahukukdanismanlikburosu

Kaynakça : TMK, GOOGLE, Yabancılar Hukuku, MÖHUK vb.

 
Etiketler: YABANCI, EŞTEN, BOŞANMA, ve, ÇOCUK, VELAYETİ,
Yorumlar
Haber Yazılımı